FIAM: identiteit en context voor het gezin

Tijdens de ontwikkeling van Planily botste ik op een probleem dat eigenlijk niets met agenda's of pakketten te maken had. Ik was volop bezig met concepten voor een paar andere applicaties, allemaal bedoeld voor gezinnen, en telkens kwam dezelfde vraag terug: hoe log je in, en waar bewaar je de gegevens die voor al die applicaties samen relevant zijn?

Wie is wie in het gezin? Wat is de relatie tussen de gezinsleden? Waar woont het gezin? Dat soort informatie heeft elke applicatie nodig, maar geen enkele applicatie zou dat opnieuw moeten opbouwen. Een centraal systeem drong zich op.

CIAM bestaat al, maar niet voor gezinnen

Dat probleem is natuurlijk niet nieuw. In de bedrijfswereld bestaat hiervoor al lang een oplossing: CIAM, ofwel Customer Identity and Access Management. Het is de laag die bedrijven gebruiken om klanten te laten inloggen en om klantgegevens centraal te beheren over verschillende toepassingen heen.

Het probleem is dat CIAM vertrekt vanuit een klant of een consument. Een individu dat een account aanmaakt, misschien met een gezinslid als extra profiel, maar altijd met die ene klant als middelpunt. Dat past niet bij wat ik nodig heb. Ik bouw geen applicaties voor een klant, ik bouw applicaties voor een gezin als geheel, met zijn eigen structuur, relaties en leden.

FIAM: een nieuwe term voor een nieuw uitgangspunt

Daarom introduceer ik FIAM: Family Identity and Access Management. Het uitgangspunt is niet de klant, maar het gezin. Een gezin logt niet in als een verzameling losse accounts, het gezin is de eenheid, en de leden ervan zijn de context waarbinnen applicaties zoals Planily werken.

Van concept naar productie

Toen ik dit artikel voor het eerst schreef, was FIAM nog een idee op papier. Intussen is het gebouwd en draait het. FIAM is vandaag de centrale identiteitslaag onder Planily en de andere gezinsapps die ik ontwikkel: één familie heeft één identiteit en logt één keer in, ongeacht hoeveel van die apps ze gebruikt.

De familiestructuur, wie de leden zijn, hoe ze met elkaar verbonden zijn, waar het gezin woont, de iconen en foto's, bouw je één keer op in FIAM. Elke app die ik daarna maak, hergebruikt die gegevens in plaats van ze opnieuw op te vragen. Geen enkele app bewaart een eigen kopie van namen, foto's of wachtwoorden; ze verwijzen enkel naar FIAM.

Wat FIAM in de praktijk doet

• Eén login voor de hele familie, gedeeld over alle aangesloten apps heen.
• De familie als eenheid: leden, onderlinge relaties en woonplaats zijn de context waarbinnen elke app werkt.
• Wisselen van actief gezinslid binnen dezelfde sessie, met een pincode waar dat nodig is, zodat een gedeeld toestel toch weet wie er op dat moment bezig is.
• Toegang die zich aanpast aan je rol in het gezin. Een ouder beheert meer dan een tiener, en een gezin van twintig mensen krijgt rechten anders toegekend dan een gezin van twee.
• Privacy en GDPR ingebouwd: een volledige export van alle identiteitsgegevens op vraag, en een echte verwijdering die netjes over alle aangesloten apps heen wordt afgestemd voor er iets weggegooid wordt.

Beveiliging, sessiebeheer en foutafhandeling zitten er vanaf de basis in, niet als iets dat er later bovenop geplakt is.

Waarom ik dit deel

FIAM begon met een vraag die niets met agenda's of pakketjes te maken had, en groeide uit tot het fundament waar al mijn gezinsapps op staan. Ik heb het probleem zelf herkend, er een samenhangend concept voor bedacht, en het vervolgens ook zelf helemaal gebouwd en in productie gezet: van het datamodel en de beveiliging tot de uitrol en de migratie van bestaande gebruikers.

Die combinatie is precies wat ik meebreng naar projecten voor bedrijven. Niet alleen meedenken over wat er zou moeten bestaan, maar het ook effectief neerzetten, tot en met de laatste, vervelende details van een livegang. Voor AI-trajecten maakt net dat het verschil tussen een mooie demo en iets waar je organisatie elke dag op kan rekenen.